Spellen met schaarste: waarom het werkt
Schaarste proberen we zoveel mogelijk te vermijden. Een lege koelkast betekent een lege maag. Een telefoon met een lage batterij zorgt voor paniek. En als er niet genoeg vorken zijn voor het familiefeest, dan wordt het een ongemakkelijk potje steen-papier-schaar met oma.Er bestaan uiteraard veel ergere vormen van schaarste, maar voor dit artikel wil ik de toon niet al te serieus. Hoewel we in het echte leven proberen om schaarste te verhelpen, is het in spellen juist erg populair. Waarom is dat? Wat maakt schaarste in spellen zo leuk? Wat zijn spellen met schaarste? Spellen met schaarste hebben een beperkt aantal beurten, grondstoffen of andere spelelementen die belangrijk zijn voor de overwinning. Op is op. Als je tegen die tijd je doel niet hebt gehaald, kan dit je punten kosten. Is niet elk spel beperkt in beurten en grondstoffen? Nee. Er zijn spellen die doorgaan tot een bepaalde voorwaarde is bereikt. Je weet dus dat je beurten hebt zolang niemand dicht bij de overwinning komt. Wat betreft grondstoffen: er zijn genoeg spellen die in hun regels schrijven dat wanneer de grondstoffiches op zijn, er alternatieve fiches of tokens mogen worden gebruikt. Schaarste betekent dat de spelontwerper opzettelijk een tekort aan grondstoffen, acties of andere spelelementen implementeert in het spel. Welk doel heeft een spelontwerper voor ogen door deze beperkingen op te leggen? 1. Je keuzes zijn van belang Spellen met schaarste bieden vaak meer mogelijkheden dan je kunt gaan realiseren tijdens het spel. Je zult keuzes moeten maken, want je kunt niet alles hebben. Wanneer je beperkt bent in het aantal keuzes dat je kunt maken, worden ze een stuk waardevoller. Elke beslissing telt. Dit zie je terug in veel zwaardere eurogames. Je hebt er verschillende strategische keuzes die elk op een andere manier kunnen bijdragen aan de overwinning. Een kleine misstap kan grote gevolgen hebben voor de verloop van het spel. Het hebben van een goede strategie is dus noodzakelijk. Vind je schaarste dan enkel in zware, nagelbijtende expert-spellen? Nee, zeker niet. Er zijn ook lichtere spellen die spelen met vraag en aanbod, zoals bijvoorbeeld King Domino. Ook in eenvoudige spellen moet de keuze betekenisvol zijn, of het nu een spel met schaarste is of niet. De insteek: “Ik doe maar wat en kijk wel waar ik beland.” kan leuk zijn, maar de insteek: “Ik doe maar wat, want het maakt toch niets uit,” is dat niet. Betekenisvolle keuzes zorgen voor diepgang en betrokkenheid in een spel. Schaarste is een manier om dit te bereiken. King Domino In King Domino ben je een koning die zijn koninkrijk wilt vergroten met de mooiste stukken land. Deze stukken land worden uitgebeeld door tegels met twee vakjes. Elk vakje is in principe één punt waard, maar je moet het aantal vakjes vermenigvuldigen met het aantal kroontjes in de zone. Om de beurt plaats je een meeple op één van de tegels uit het aanbod. Zodra je meeple op zo’n tegel staat, is deze van jou. Maar omdat je om de beurt een meeple plaatst, bestaat de kans dat een andere speler een tegel kiest die jij op het oog hebt. Je moet dus niet enkel overwegen welke tegel de beste keuze is om je koninkrijk te vergroten, maar ook welke tegel de tweede of zelfs derde beste keuze is. Bovendien ben je niet enkel beperkt in de soorten tegels die je te pakken kunt krijgen, maar ook in de plaatsing ervan. Je koninkrijk mag namelijk maximaal vijf vakjes lang en vijf vakjes breed zijn. Het is een erg simpel principe, maar geeft een leuk potje keuzestress. 2. Een niet-agressieve interactie Er bestaan verschillende vormen van interactie met andere spelers. Enerzijds bestaan er erg competitieve spellen waarbij je elkaar rechtstreeks dwarszit, zoals bij Exploding Kittens of Smallworld. Anderzijds bestaan er coöperatieve spellen waarbij spelers juist moeten samenwerken om een gemeenschappelijk doel te behalen. Tenslotte bestaat er een vorm van interactie die tussen deze twee extremen zit. Een keuze die ik voor mezelf maak, kan jou kan dwarszitten, maar dit is niet het hoofddoel. Sterker nog: als ik jou bewust wil blokkeren, gaat dit misschien ten koste van mezelf omdat een andere optie voordeliger voor mij zou zijn. Sommige spellen gaan zelfs zo ver dat een actie die ik in mijn voordeel doe, ook een voordeel voor jou kan opleveren. Schaarste is een manier om deze vorm van interactie te bereiken. Stel dat de grondstoffen ongelimiteerd zijn, dan ondervind ik geen haast om ze te nemen. Als ze echter beperkt zijn, dan brengt dit een geheel andere speldynamiek met zich mee. Ik moet in mijn strategie er rekening mee houden dat je dezelfde grondstof nodig hebt. Deze vorm van interactie is competitief zonder agressief te zijn en dat valt bij veel spelers in de smaak. Het is een aangenaam spanningsveld, wat me naadloos bij mijn volgende punt brengt. Sabika Sabika is een uitdagend expert-spel waarbij spelers overwinningspunten bij elkaar sprokkelen door de Alhambra te bouwen en handel te drijven. Het spelbord is enorm met verschillende interessante mogelijkheden. Keuze genoeg dus, alleen… je kunt niet alles hebben. Sabika geeft je ook verschillende lastige beperkingen. De schaarste komt naar voren in slechts vijf rondes, vier werkers met specifieke actieplaatsen, en vier pakhuizen met beperkte opslag. Je kunt door middel van geld en grondstoffen je mogelijkheden vergroten, maar je raadt het al… Ook geld en grondstoffen zijn schaars. Je hebt een doordachte strategie nodig om met beperkte middelen de Alhambra te bouwen en de overwinning te behalen. 3. De spanning is te snijden Wanneer je niet alles kunt krijgen wat je wilt en de concurrentie met de andere spelers groot is, brengt dit een bepaalde spanning met zich mee. Ga ik wel mijn beurt optimaal kunnen benutten? Scoor ik een extra puntje door mijn strategie aan te passen? Wat doe ik nu ik niet de grondstof te pakken heb gekregen die ik nodig had? Deze spanning maakt een spel uitdagend. Een gezonde portie uitdaging is de reden waarom we dit soort strategische spellen spelen. We willen op een
Bordspel ontwerpen? Begin hier!
Een bordspel maken is een vak apart. Je moet verschillende elementen slim combineren tot een logisch geheel. Gelukkig zijn er verschillende ontwerpers die hun proces delen. Tips van goud! 1. Board Game Design Lab – Youtube/Spotify https://www.youtube.com/watch?v=ylzDYxrRNkc Gabe Barrett heeft zo’n 15 spellen op zijn naam staan, maar ik heb hem leren kennen via zijn content over bordspellen maken. Hij interviewt bekende en minder bekende spelontwerpers over hun proces, beginnersfouten en advies. Dat zijn een hoop gratis tips van onschatbare waarde! Op zijn website verzamelt hij alle kennis die hij heeft verzameld over bordspellen maken. Daarnaast onderhoudt hij een actieve Facebook community van bordspelontwerpers. Heb je vragen? De kans is groot dat andere ontwerpers je kunnen verderhelpen! 2. Ludology Podcast – Spotify De Ludology podcast is een populaire en invloedrijke show in de wereld van bordspellen. Gecreëerd door Ryan Sturm en Geoff Engelstein, biedt de podcast diepgaande analyses en discussies over de mechanismen, theorieën en kunst van bordspellen maken. Ludology is al meer dan een decennium actief en heeft honderden afleveringen geproduceerd, waarin gasten uit de industrie en academische wereld worden uitgenodigd om te praten over diverse aspecten van spelontwikkeling. De podcast heeft geholpen om spelontwerp te populariseren en biedt een schat aan waardevolle informatie en inzichten aan zowel aspirant-ontwerpers als ervaren professionals in de spelindustrie. 3. Stonemaier Games – Youtube/Blog https://www.youtube.com/watch?v=VgEt7PysQgc Jamey Stegmaier is een bekende naam in de wereld van bordspellen. Hij is de oprichter van Stonemaier Games, een gerenommeerde uitgever van bordspellen zoals “Scythe” en “Wingspan”. Stegmaier staat bekend om zijn toewijding aan hoogwaardige productie, aandacht voor detail en het opbouwen van gemeenschappen rond zijn spellen. Hij heeft een reputatie opgebouwd als een innovatieve ontwerper en ondernemer in de bordspelindustrie. Zijn spellen hebben talloze prijzen gewonnen en zijn geliefd bij zowel doorgewinterde spelers als nieuwkomers. Hij deelt zijn tips over spelontwerp en crowdfunding niet enkel op Youtube, maar blogt ook op zijn eigen website. 4. Adam in Wales – Youtube https://www.youtube.com/watch?v=2JX7cJJSUVY Adam Porter is de bekroonde ontwerper van bordspellen zoals Doodle Rush, Big Bazar, en Zooligans. Hij praat op een toegankelijke manier over spellen, spelontwerp en de spelindustrie. Hij publiceerde zijn eigen ‘Board Game Designer Journal’. Dit is een werkboek waarbij hij het niet heeft over prototypes of spelmechanismen, maar je helpt ontdekken wie jij bent als spelontwerper. Je kunt hem vinden op youtube of via zijn eigen website. Wie ben ik vergeten? Het internet staat vol met bordspeltips, maar is dun bezaaid met informatie over bordspelontwerp. Ken je een verborgen parel die ik zeker eens moet bekijken? Stuur je tip naar info@vickyschrijft.nl! Meer lezen? Samenwerken? Ja graag! Stuur me een mailtje voor een vrijblijvend gesprek. Je hoeft nog niets te beslissen, enkel of je koffie of thee wilt. Ik wil koffie Doe maar thee
Hoe ontwerp je een bordspel? Dit leerde ik!
Eerlijk is eerlijk: dé succesformule bestaat niet. Als ik die kende werd ik onmiddellijk fulltime spelontwerper. Door mijn ontwerpreis heb ik wel een heleboel geleerd. Ik deel mijn tips met jou! 1. Ken je doelgroep Begin je met het thema of de mechanismen? Het kan allebei. Het is belangrijker om te weten wat voor soort spel je wilt maken. In welke categorie val je? Voor welk type spelers ontwerp je? Begin daarmee en de rest zal volgen. Zeg alsjeblieft niet dat je een spel ontwerpt voor iedereen. Dat is veel te vaag en bovendien te ambitieus. Je kan nooit iedereen plezieren. Maak je doelgroep erg specifiek. Zeg bijvoorbeeld: “Het is een spel voor families die graag Ticket to Ride spelen” of “Dit is echt iets voor experts die houden van deckbuilders”. Je kunt zelfs zeggen dat je een spel maakt voor je nichtje van zes jaar. Hoe specifieker je de doelgroep maakt, hoe makkelijker het wordt om straks keuzes te maken in je ontwerp. Heb je een doelgroep en een categorie gekozen? Speel dan andere spellen in deze categorie om te kijken naar wat ze goed doen en wat beter kan. Kortom, laat je inspireren door de “concurrentie”. 2. Testen, testen en nog eens testen Dit is de minst leuke tip. Wees niet te snel tevreden. Tien keer testen is niet genoeg. Honderd keer komt al dichter in de buurt. En telkens wanneer je iets aanpast, moet je spel opnieuw getest worden. Laat niet enkel familie en vrienden testen, maar benader ook spellenclubs, spellenbeurzen en reviewers. Mensen die je niet kent zijn een stuk eerlijker. Het is niet altijd fijn om te horen wat ze zeggen, maar wel van onschatbare waarde om je ontwerp naar een hoger niveau te brengen. Het goede nieuws is: je hoeft niet op alle vragen een antwoord te hebben. Vraag aan testspelers wat zij anders zouden doen. Je zult je verbazen over de originele ideeën waar ze mee komen. Schrijf het allemaal op. Deze tips zijn goud waard. 3. Durf los te laten Het is superspannend om jouw creatief kindje voor de leeuwen te gooien. Als je jouw spel commercieel rendabel wilt maken, is dit helaas noodzakelijk. Je kan het zelf fantastisch vinden, maar als niemand je mening deelt, dan verkoop je niets . Luister naar de opmerkingen van testspelers. Elke feedback is waardevol, zelfs de feedback waar je het niet eens mee bent. Denk na waarom je deze “onjuiste opmerking” krijgt. Was dit het type speler waar je op mikte? Speelde de testspeler alles correct? Ja? Dan is het slim om toch iets anders te proberen. Wat is het ergste dat kan gebeuren? Als je het nieuwe prototype helemaal niets vindt, dan ga je gewoon terug naar de vorige versie. 4. Bouw een netwerk op Het is en blijft mijn stokpaardje: bezoek spellenbeurzen met je prototype! Mensen hebben al een bepaalde interesse wanneer ze je tafel bezoeken. Ze zijn ontvankelijker om te luisteren naar je verhaal. Daarbij verkoop je niet enkel je idee, maar ook jezelf. Een mailtje is snel weggeklikt, maar als je in persoon voor hen staat en enthousiast je verhaal doet, blijven mensen langer hangen. Je kan meteen op vragen antwoorden. Je kunt je persoonlijkheid laten zien. En wees eerlijk als je het antwoord niet weet. Vraag hun advies. Mensen vinden het heerlijk om gehoord te worden. Doe daar iets mee. Kortom, je kunt een klik maken met de persoon die voor je staat. Tegelijkertijd werk je aan naamsbekendheid. Handig als je later je spel wilt voorstellen aan een uitgever of een marketingplan opstelt voor je crowdfunding. Pssst… Ben je van plan om een spellenbeurs te bezoeken? Kom een keertje hoi zeggen! Dat vind ik leuk! 5. Volg je gevoel Heb je alle bovenstaande tips gevolgd? Heb je goed geluisterd naar testspelers en kritisch nagedacht over je prototype? En denk je: “Ik wil het toch anders doen?” Volg dan je gevoel. Jij bent en blijft de ontwerper. Het is jouw creatief kindje. Alleen, net als elke ouder wil jij het beste voor je kind. Soms wilt dat zeggen dat je moet loslaten. En soms moet je er blijven achterstaan. Daar is geen eenduidige regel in. Zolang jouw spel de beste versie van zichzelf wordt, ben je een goede ouder voor je creatieve kindje. Deze lijst met tips leerde ik uit mijn eigen ervaring, maar elke ontwerper heeft zijn eigen reis. Dus als je jezelf de vraag stelt: “Hoe ontwerp je een bordspel?”, praat dan zeker ook met andere ontwerpers. Je zult nog meer gouden tips ontdekken! Meer lezen? Samenwerken? Ja graag! Stuur me een mailtje voor een vrijblijvend gesprek. Je hoeft nog niets te beslissen, enkel of je koffie of thee wilt. Ik wil koffie Doe maar thee